توجّه به اين كه كتب پيشينيان را بدقّت مطالعه نموده و استقلال فكرى يافته بر آنان ايراد و انتقاد نموده آثارى گرانبهائى از خود بيادگار گذارده كه جميع كتب و آثار قدما از دوران بقراط تا دوران خود و از اين دوره تا قرن شانزدهم و هفدهم ميلادى را تحت الشّعاع قرار دادند . نتيجه‌اى كه از اين نبوغ در طبّ اسلامى بخصوص طبّ ايرانى اسلامى بظهور رسيد هزاران كتب طبّى است كه اگر بخواهيم بذكر نام آنها بپردازيم مطلب بدرازا كشد و فقط براى ذكر فهرست آن شايد صدها صفحه لازم باشد تا آنكه بتوان از عهدهء اين مهمّ برآمد . پس از آنكه اين مشعل فروزان در دانش پزشكى يعنى چراغ نورانى كه توسّط ايرانيان و مسلمين افروخته گرديد و نمونهء آثارى از كتب خود بعالم نشان دادند فروزندگى و فروغ آن تا قرون متماديه در عالم برقرار و براى روشنائى راه در جلوى پاى طالبين علم طبّ در حركت بود . بارى نتيجه چنين شد كه على بن ربن طبرى كتاب « فردوس الحكمه » و « تحفة الملوك » و « و حفظ الصحه » و امثال آنها و رازى قريب صد جلد كتاب و مقاله و رساله در طبّ مانند « حاوى » و « منصورى » و « مرشد » و « طبّ الملوكى » و « من لا يحضره الطبيب » و كتاب « جدرى و حصبه » و كتاب « برء الساعه » و كتاب « قرابادين » و امثال ذلك را برشته تحرير در آورده و ابن مندويه « 1 » اصفهانى كتاب « كفايه ( يا كافى ) » و

--> ( 1 ) - ابن مندويه ، ابو على احمد بن عبد اللّه بن مندويه اصفهانى از اطبّاى بزرگ قرن چهارم هجرى قمرى است ( 372 - 338 ) ميگويند از جمله بيست و چهار نفر طبيبى بوده كه در بيمارستان عضدى توسّط امير ديلمى براى معالجه خوانده شده و درباره‌اش مستمرّى برقرار گرديده است ، تأليف معروفش كتاب كافى است و غير از آن تأليفات ديگرى نيز داشته است .